angela nguyễn

Cao huyết áp, còn gọi là cao máu (high blood pressure, hypertension) -kẻ sát nhân thầm lặng- là chứng bệnh rất phổ biến ở Mỹ, cho đến nỗi nhiều người có vẻ xem thường nó thay vì phải hiểu rằng bệnh ấy rất nguy hiểm.

Cứ  3 người Mỹ trưởng thành thì có 1 người bị bệnh cao huyết áp, nhưng chỉ vào khoảng một nửa trong số đó là được chữa trị và một số còn ít hơn nữa được chữa trị có hiệu quả.

Thống kê đáng sợ: Vào khoảng 58 triệu người Mỹ đang sống với chứng cao huyết áp không kiềm chế nổi, điều này đã làm tăng thêm sự nguy hiểm của các bệnh nhồi máu cơ tim (heart attck), đột qụy (stroke), chứng mất trí (dementia), suy tim và suy thận.

Vậy thì tại sao chúng ta không cố gắng hơn trong việc kiểm soát huyết áp của chúng ta?
Mặc dù việc luyện tập thường xuyên và chế độ ăn kiêng ít mỡ và ít muối sodium có thể giúp nhiều người trong chúng ta làm giảm được huyết áp, nhưng cuối cùng đa số các bác sĩ đều khuyên nên dùng thuốc để chữa trị. Trong một vài trường hợp, thuốc tây được dùng để kiểm soát huyết áp nhưng việc dùng thuốc cũng có thể có những hạn chế.

Thuốc trị huyết áp có mặt xấu là gây nhiều phản ứng phụ như là nhức đầu và chóng mặt…... và nhiều thuốc cao huyết áp (nhất là những thuốc mới) có thể đắt tiền. Không có gì ngạc nhiên khi các nghiên cứu cho thấy rằng chỉ vào khoảng 20 phần trăm bệnh nhân trên 65 tuổi là dùng thuốc trị huyết áp theo toa bác sĩ.

Lưu ý: Không nên ngừng dùng thuốc huyết áp hoặc là giảm bớt liều lượng nếu không có ý kiến bác sĩ.

Những giải pháp bị coi nhẹ: Có một số giải pháp tự nhiên có thể làm giảm hoặc là ngay cả giúp bạn không cần dùng thuốc huyết áp. Nhưng đáng tiếc là đa số bác sĩ không được huấn luyện về những cách chữa trị này, và họ thường không có đủ thời gian trong những lần có mặt vội vã tại văn phòng để thảo luận vấn đề.

Những phương pháp không dùng thuốc để kiểm soát huyết áp

1. Dùng nhiều chất potassium. Những bắp thịt trong trái tim và các đường dẫn máu cần loại khoáng chất này để giữ được huyết áp tốt. Chúng ta nên dùng potassium 5 lần nhiều hơn sodium, tuy nhiên nhiều người trong chúng ta có thói quen dùng 8 đến 10 lần nhiều sodium hơn là potassium.

Nếu chúng ta tăng phần potassium đã được khuyên bảo là 4,700mg hàng ngày và hạn chế dùng chất sodium được chỉ định là 2,300 mg hoặc ít hơn mỗi ngày thì theo các nghiên cứu chúng ta có thể hạ được 10 phần trăm số huyết áp cao.

Lời khuyên: Tránh những thức ăn đã được chế biến (tiêu biểu là có ướp muối) và ăn 8 đến 10 lần khẩu phần (servings) rau và trái cây hàng ngày, những thực phẩm thiên nhiên này có nhiều chất potassium và ít sodium.

Nguồn potassium tốt: Khoai lang, chuối, đậu ve, trái dưa lưới (cantaloupe), nước cam, cà chua (chưa nấu hoặc đã nấu chín) và trái mận. Cần cẩn thận: không bao giờ dùng thêm  potassium trừ khi được bác sĩ chỉ định, vì như thế sẽ có thể nguy hiểm nếu bạn đang dùng một vài loại thuốc nào đó hoặc là bị bệnh thận.

2. Dùng thêm các loại hột trong khẩu phần ăn kiêng của bạn. Theo một nghiên cứu của Viện Đại Học Tiểu Bang Pennsylvania, đàn ông dùng 1,5 ounces hạt pistachios (vào khoảng 60 hạt) hàng ngày trong 4 tuần thì một lượng trung bình là 4.8 mm Hg hạ xuống trong số đo huyết áp (con số hàng trên).

Điều lợi ích này dường như phát sinh từ chất béo bổ dưỡng của hạt pistachios---một ounce có chưa tới 2g chất béo có hại và gần 11g chất béo hữu ích, những cái này giúp hạ huyết áp nhờ làm giảm việc sưng động mạch và củng cố độ đàn hồi của mạch máu. Ngoài ra, mỗi ngày dùng một lượng tương tự hạt almonds và walnuts cũng làm giảm cao huyết áp.

Lời khuyên: Cố gắng đạt 30% số calories của bạn từ những chất béo bổ dưỡng (hạt không ướp muối –unsalted nuts- là một nguồn tốt) và hạn chế chất béo bảo hòa (saturated fat) tới mức 10% tổng số chất béo hấp thụ. Loại trừ tất cả chất béo trans fat trong thực đơn hàng ngày của bạn. Những nguồn chất béo bổ dưỡng: ngoài các loại hột, phải kể đến cá hồi (salmon), hạt lanh xay (ground flaxseed), dầu olive và dầu canola.

AN

(theo tài liệu của BS Mark Houston, MD, thuộc Đại Học Y Khoa Vanderbilt)