Đinh Yên Thảo
Những chuyên gia về vấn đề an ninh đang làm việc trong một mục tiêu mới, thay vì phải rà xét các túi hành lý va hành khách qua các máy rà kim khí tại phi trường, hải cảng, các tòa nhà chính phủ hay tại các điểm du lịch đông người thăm viếng... như hiện nay, bằng một kỹ thuật tinh vi và tối tân hơn, được tạm dịch là kỹ thuật vân não (brain-fingerprinting). Đây là một kỹ thuật tập trung vào việc "đọc" được những ý định hành vi trong đầu hành khách.
Có vẻ như kỹ thuật mới này tương tự như kỹ thuật được sử dụng trong máy phát hiện nói dối (polygraph), nhưng đây là kỹ thuật hoàn toàn khác biệt và mới mẻ. Các máy phát hiện nói dối được sử dụng trong thẩm vấn trước nay, là những máy đo mức độ phản ứng về phản ứng thể chất và tâm lý của người bị thẩm tra để phát hiện những lời nói dối. Ngược lại, kỹ thuật vân não thì không đọc suy nghĩ qua các phản ứng tâm lý như các máy dò nói dối, mà trên lý thuyết là phương pháp khoa học dùng phát hiện những lưu trữ các thông tin trong não bộ mỗi người qua việc đọc các xung điện phát từ não của họ, khi các nghiên cứu chỉ rằng não lưu trữ và phản ứng khác nhau giữa các hành vi có ý định và các hành vi vô thức.
Đây là một kỹ thuật được bác sĩ Lawrence Farwell, một cựu giáo sư đại học Harvard. Ông là một khoa học gia chuyên nghiên cứu và hiện đang là khoa học gia trưởng phòng thí nghiệm nghiên cứu về não bộ con người. Những nghiên cứu của ông được phối hợp với các cơ quan an ninh Hoa Kỳ như FBI, các cục tình báo và Hải quân Hoa Kỳ trong việc thử nghiệm hay áp dụng trong lãnh vực an ninh và điều tra tội phạm. Ông dược tạp chí Time ví von là "Picasso hay Einstein của thế kỷ 21", khi xếp ông vào danh sách 100 nhà sáng chế lừng danh.
Kỹ thuật này dựa trên nguyên tắc não bộ con người là trung tâm điều khiển của các hành động của con người, khi các hành vi tội phạm đã hay sẽ thực hiện, đều được lập kế hoạch, hành động và trữ lại trong não. Khi lời nói hay hình ảnh liên quan đến tội ác được phát ra, các xung điện phát ra từ các tội phạm hay mang ý định phạm tội và người thường sẽ khác nhau. Chúng được coi là một dạng "vân tay" và sẽ được các hệ thống máy điện toán thu nhận, phân tích và nhận dạng tội phạm. Các thử nghiệm hay áp dụng thực tế đều chỉ ra một tỉ lệ chính xác rất cao, không thua kém việc điều tra sử dụng vân tay và DNA.
BS Lawrence Farwell áp dụng kỹ thuật vân não với tội phạm JB Grinder
Chính vì sự tiên phong và tân tiến của kỹ thuật này, Do Thái đã ráo riết làm việc và áp dụng vào các hệ thống an ninh và chế tạo các máy dò an ninh tại phi trường như đã nói trên. Do tính chất an ninh của quốc gia và trong vùng Do Thái là một trong những quốc gia hàng đầu trên thế giới trong việc phát triển các kỹ thuật an ninh. Rất nhiều công ty chuyên chế tạo các hệ thống hay thiết bị an ninh đã sử dụng phát minh về kỹ thuật vân não của giáo sư Farwell.
Các công ty Do Thái như ATHENA GS3, WECU (We see you) đã kết hợp với các thiết bị hồng ngoại, các cảm ứng và máy phát hình các hình ảnh Bin Laden, cảnh khủng bố..., cùng các máy đo nhiệt độ, nhịp tim, nhịp thở... trong các hệ thống này.
Những thiết bị này sẽ tạo sự mau lẹ và cho hành khách cảm giác dễ chịu hơn vì không phải chịu việc cởi giày dép, nịt bụng khi ngang qua các máy dò kim loại như hiện nay. Theo WECU, toàn bộ quá trình này chỉ xảy ra trong vòng từ 20 đến 30 giây cho mỗi hành khách khi ngang qua các hệ thống này. Mặt khác, phương pháp kiểm tra an ninh hiện nay vẫn hay bị cho rằng khá nhạy cảm trong các vấn đê kỳ thị và phương pháp mới sẽ công bằng và chính xác hơn. Một số phương pháp kiểm tra khác mà thậm chí hành khách không hề để ý, khi các màn hình check-in sẽ có hiện những hàng chữ Ả-rập chỉ về khủng bố để đọc các xung điện của các tên khủng bố có ý định thực hiện tội ác. Một số loại thảm "thông minh" có gắn cảm ứng sinh học cũng sẽ được lót và phân tích các bước chân hành khách, nhằm phát hiện các vật lạ trong giày. Những thiết bị đo giọng nói cũng sẽ được sử dụng để phát hiện sự khác thường trong các giọng nói hành khách khi check-in.
Nhìn chung tất cả những biện pháp an ninh dựa trên lý thuyết "vân não" cùng các kỹ thuật hồng ngoại tuyến, sinh trắc học "thông minh"... hiện đang được các công ty Do Thái áp dụng và phát triển vì các phương pháp an ninh truyền thống hiện vẫn khó phát hiện các vũ khí sinh học hay phi kim loại. Chúng đã đi nhanh hơn nhiều người có thể nghĩ đến. Các công ty này đang thương thuyết với các quốc gia, các hệ thống an ninh tại các phi trường khắp thế giới khi nhắm vào việc áp dụng các phương pháp mới này vào năm 2010 tới đây. Các kỹ thuật và phát minh mới nhất vẫn đang đeo đuổi các mục tiêu phục vụ hữu hiệu cho con người.
DYT